گندی شاپور ، نمادی از شکوه ایران باستان

تاریخ انتشار: دوشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۵ | ۱۷:۲۹ ب٫ظ
گندی شاپور ، نمادی از شکوه ایران باستان [ad_1] دزفول – ایرنا – نخستین دانشگاه بشر به گفته باستان شناسان در حالی ۱۸۰۰ سال پیش در شهر گندی شاپور در اطراف دزفول شکل گرفت که جمله معروف ‘ علم برتر از ثروت و شمشیر’ بر سر در آن حکاکی شده بود. دانشگاه گندی‌شاپور که آن را جُندی‌شاپور نیز می‌خواندند، یکی از آثار به […]

[ad_1]


دزفول – ایرنا – نخستین دانشگاه بشر به گفته باستان شناسان در حالی ۱۸۰۰ سال پیش در شهر گندی شاپور در اطراف دزفول شکل گرفت که جمله معروف ‘ علم برتر از ثروت و شمشیر’ بر سر در آن حکاکی شده بود. دانشگاه گندی‌شاپور که آن را جُندی‌شاپور نیز می‌خواندند، یکی از آثار به جای مانده از سلسله ساسانیان است که با حدود ۱۸ سده قدمت از باستانی ترین بناهای خاورمیانه محسوب می شود.
شاپور یکم که در سال ۲۴۲ میلادی در تیسفون تاج ‌گذاری کرد پس از شکست امپراتوری روم ،والرین (والریانوس) در اطراف شهر ادسا ،والرین و سربازان رومی اسیر شده را به شمال خوزستان منتقل کرد و دستور ساخت شهری شبیه انطاکیه در جنوب غربی ایران داد و در ساخت این شهر از کارگران و هنرمندان روم و یونان بهره گرفت و شهری زیباتر از انطاکیه به نام گندی شاپور ساخته شد. ‏
گندی شاپور که بعدها به جندی شاپور شهره گردید تلفیقی از معماری تمدن‌های دوره باستان است. این شهر بر روی اصول معماری یونانی به ویژه سبک معماری هیپوداموس بوده است. این طرح سبک ویژه‌ای است و آن عبارت بود از طرح مستطیل شهرسازی با خیابان‌های وسیع و مستقیم و چهارراه‌های منظم و کوچه‌‌های موازی که بناها نیز یک طبقه و گاهی ۲ یا ۳ طبقه بوده‌اند.
شهر گندی ‌شاپور به شکل یک مستطیل همانند شطرنج و دارای چندین خیابان طولی و چندین خیابان عرضی بوده و خیابان‌ها یکدیگر را قطع می‌کرده‌اند، به گونه‌ای که شهر شباهتی به یک صفحه شطرنج داشته است.
شهر گندی شاپور پس از نزدیک به ۱۰ سال که از بنایش گذشت تبدیل به یک شهر بزرگ تجاری ، داد و ستد شد و افزون بر رونق و کار زیاد و تحرک در شهر، در بیرون شهر در مزارع، نیشکر و گندم و جو تولید می‌شد که به وسیله بازرگانان به سراسر ایران فرستاده می‌شد. آوازه رونق تجاری در شهر گندی شاپور به شهرهای مجاور و حتی به میان رودان ، سوریه و لبنان رسید که در نتیجه کارگر و کارفرماهای بسیاری به سمت گندی شاپور رهسپار شدند.
پس از رونق شهر، شاپور یکم تصمیم به ساخت بنایی گرفت که می‌شود آن را نخستین دانشگاه بشر دانست.
وی افرادی به سرتاسر جهان باستان گسیل کرد تا کتابهای ایرانیان که از دوره اشکانیان و سلوکیان به سایر سرزمین‌ها رفته و دیگر در ایران وجود نداشتند گردآوری کنند و گروه هایی از مترجمان را برگزید تا این کتابها را ترجمه و در کتابخانه بزرگ گندی شاپور نگهداری کنند تا در دسترس دانش پژوهان باشد.
شاپور یکم با بهره ‌برداری از دانش‌های موبدان به ویژه در دانش پزشکی، از دانشمندان سریانی ، یونانی ، مصری و یهودی همچنین از چند دانشمند چینی و هندی نیز بهره ‌مند شد.
او از موبدان سراسر ایران دعوت رسمی به عمل آورد تا به گندی شاپور آیند و در جنبش فرهنگی علمی موجود شرکت کنند، به همین دلیل ده‌ها دانشمند و آموزگار از خراسان و پارس به گندی شاپور رسیدند و در یک هم ‌زیستی فرهنگی با دانشمندان غیرایرانی همگام شده و همگی با هم به یک جنبش بزرگ علمی دست زدند.
‏پس از آماده شدن و رشد دانشگاه و در کنار آن بزرگترین کتابخانه علمی جهان باستان، گویند شاپور در اعلامیه‏‎ای که در سراسر ایران و کشورهای غیر ایرانی منتشر کرد اعلام داشت ‘درب دانشگاه گندی شاپور بر روی همه مردم سرزمین من و بر روی هر کس که شور و شوق دانشوری و دانش‏‎پژوهی در سر داشته باشد، گشوده است. همه مردم می‎توانند به دانشگاه گندی شاپور بیایند و جان و دل را با نور دانش و معرفت روشن کنند’. بی‎تردید این پیام خردمندانه در آن روزگار تیره ‌و ‌تار که دانش‎پژوهان و دانشمندان را در کشورهای دیگر بخصوص سرزمین روم به زنجیر می‏‎کشیدند پیامی نوید بخش و شگفت‌آور بوده است. بر سر در دانشگاه گندی شاپور نوشته بود’ علم برتر از ثروت و شمشیر است’.‏
کتابخانه دانشگاه جندی شاپور
به گفته منابع تاریخی ، طبق منابع موجود این کتابخانه ۲۵۹ اطاق بزرگ داشته که در همه آن‎ها کتاب‎های پهلوی ، سریانی ، هندی و یونانی نگهداری شده است.
همچنین گفته می شود :نظیر کتابخانه‎ دانشگاه جندی شاپور هیچ‎گاه در تاریخ تمدن دنیا دیده نشده است، این دانشگاه عظیم و کتابخانه بزرگ آن محل تلاقی افکار ، اندیشه‎ها ، دانشمندان و هنروران و دین‎پروران بوده و به تمام معنی یک دانشگاه مترقی و آزاد به شمار می‎رفته است.
دانشگاه جندی شاپور گذشته از آن که مرکزی بزرگ برای اشاعه و تعلیم دانش‎های گوناگون زمان، مانند پزشکی ، داروسازی ، داروشناسی ، دامپزشکی ، نجوم ، ریاضیات ، فلسفه ، حکمت ، الهیات و موسیقی بوده است، مرکز صلح ، برابری و برادری نیز بوده و هزاران ایرانی ، هندی ، یونانی ، رومی و سریانی در کنار هم در آن‎جا برای هدفی واحد تلاش و کوشش می‎کردند.
گفته می شود پنج سال پس از تاسیس دانشگاه، هزاران دانشجو و استاد خارجی به سوی شهر جندی شاپور روی آوردند و تعداد دانشجویان این دانشگاه به بیش از پنج هزار تن رسیده است.
نخستین کنگره بین المللی جندی شاپور سوم و چهارم اسفندماه با حضور میهمانان خارجی و تعدادی از مسئولان ارشد کشور در دزفول برگزار می شود.
به گفته محمدرضا عصاری دبیر این کنگره ، ماندگاری آثار و دستاوردهای کنگره یکی از اهداف مهم آن است.
وی گفت: هدف از برگزاری این کنگره معرفی میراث ارزشمند تاریخی جندی شاپور به مردم جهان می باشد ضمن اینکه این کنگره آغازی برای معرفی هرچه بیشتر این پیشینه فرهنگی است.
رئیس دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول با بیان اینکه دانشگاه جندی شاپور منشاء تولید علم بوده و نخستین نظام نامه آموزشی و بیمارستان در جهان در این دانشگاه در سال ۲۷۱ میلادی راه اندازی شده افزود: متجلی کردن توانمندی و ظرفیت های منطقه از دیگر اهداف مرکز تحقیقات جندی شاپور می باشد.
۶۰۶۸

[ad_2]

منبع: ایرنا

آخرين اخبار
پر بحث ترين
 قلم ماندگار
قلم ماندگار
قلم ماندگار
 قلم ماندگار
 قلم ماندگار
محل كد آمار